| Burning (Lee Chang Dong) và Barn Burning (Haruki Murakami) |

“Tuy hai mà một, tuy một mà hai.”

Burning (2018) là bộ phim được chuyển thể từ truyện ngắn Barn Burning trong cuốn The Elephant Vanished của Murakami. Phim gây tiếng vang tại LHP Cannes 2018 và được các nhà phê bình đánh giá cao dù imdb có 7.5/10. Mình thì đến ngày hôm qua mới coi, cũng đã lưỡng lự vì cảm giác phim sẽ mang tone hơi nặng nề thì y rằng xem xong có càm trẩm đi chút xíu.

Khi xem được khoảng 30 phút thì mình nghỉ giữa hiệp và tìm hiểu được nguyên tác là truyện của Murakami. Tất nhiên mình luôn tò mò với truyện của ổng nên quyết định quay ra đọc sách trước rồi xem tiếp. Truyện ngắn dưới hai chục trang thôi nên đọc cũng nhanh, mà quan trọng là sự bí hiểm trong truyện của ông tác giả người Nhật kia đâu có phụ thuộc vào độ dài. Đọc xong cáu hơn vì vẫn chưa hiểu gì nên nhanh trí mỗi lần não ngắn thì chịu khó đọc bài người ta phân tích tác phẩm và ngộ ra một sự thật kinh hoàng. Urggggg không hổ danh ông hoàng của những bí ẩn (biệt danh mình tự đặt cho ổng), mình đã hiểu được một lớp nghĩa trong Barn Burning. Có nhiều giả thuyết và cách hiểu tùy theo mỗi người nhưng tóm lại thì mình đã nắm được nội dung của câu chuyện.

Quay lại với bộ phim, đáng khen cho vị đạo diễn người Hàn khi bám sát nguyên tác mà vẫn khai thác được theo góc nhìn và hơi hướng của Hàn Quốc. Một bộ phim dài gần 2 tiếng rưỡi lấy chất liệu từ hai mươi trang tiểu thuyết thì hẳn mạch phim rất rất chậm. Không có nhiều thoại nhưng diễn viên thì có nhiều đất diễn. Lee Chang Dong đã thành công trong việc visualize con chữ của Murakami, bắt được những cảnh quay mĩ mãn. Màu sắc của phim đẹp, đẹp và đẹp, thay đổi theo thời gian giống như tâm trạng của nhân vật. Cảnh bên dưới là phần mình thích nhất trong phim. Một điệu nhảy ngẫu hứng nhưng đầy tính biểu tượng. Murakami có vẻ thích dùng nghệ thuật ẩn dụ trong văn của mình, trong phim thì điều này cũng được đạo diễn thể hiện và nhắc tới qua lời thoại của nhân vật. (Aww review cái này mà không spoil thực sự khó hiểu đấy.)

Vì sao lại nói phim và truyện “tuy hai mà một, tuy một mà hai”? Bản thân bộ phim là chuyển thể từ truyện nên chúng là một. Tuy nhiên bộ phim đã được mở rộng, có thêm tầng nghĩa mới và cũng làm rõ hơn trong truyện. Ít ra thì xem phim cũng mơ hồ đoán được thì ra “đây” là sự thật hay “kia” là bí ẩn đã có đáp án. Chứ đọc truyện thì lú toàn tập TT. Barn Burning của Murakami trigger mình chỉ bởi 1 từ cứ tưởng đơn giản nhưng tra nghĩa ra thì phải lật mấy cái link đọc mới hiểu. Ví dụ cụ thể luôn nhớ, ngay phần đầu truyện có sử dụng thuật ngữ “a priori” có nghĩa là “tiền nghiệm”, đây là từ trong triết học nên ok biết là tiền nghiệm đấy nhưng rốt cuộc nó là cái gì?! Murakami còn sử dụng nhiều reference ẩn ẩn nữa nên mặt chữ thì hiểu mà thực chất nghĩa là gì thì phải suy luận ra. Thế là dù đọc xong truyện, xem xong phim nhưng giờ mình vẫn phải đọc lại truyện lần 2.

Nếu để nói Burning hay Barn Burning là hai tác phẩm để xem/đọc giải trí thì tất nhiên là không phải rồi. Cần sự kiên nhẫn nhất định để xem/đọc và hiểu. Nói về phim đi, người xem sẽ không có một cảm xúc mãnh liệt nào khi coi, mạch phim đều đều và có vô vàn dấu hỏi chấm nên khi xem xong mới trăn trở nghĩ mãi. Đó là kiểu cảm xúc mà Burning mang lại: thay vì mạnh mẽ nhưng ngắn ngủi là bình yên giả trước cơn bão thực sự. Xem xong mà tâm trạng vẫn bị gợn sóng, một sự ám ảnh mỏng phủ lên suy nghĩ. Về phần nội dung, đây là lần hiếm hoi mà mình nghĩ phim ổn hơn (hoặc ngang ngửa bằng) truyện gốc. Cách đạo diễn thêm thắt các chi tiết cũng rất Murakami, với những hình ảnh quen thuộc như mèo hay cái giếng. Lúc xem phim thì thấy hmm chả có gì mấy nhỉ mà ngẫm lại thì thấy một rổ ẩn ý lồng ghép vào luôn. Đáng khen cho mặt cinephotography và âm nhạc của phim nữa, rất raw (chân thật/nguyên/tươi/…) chưa biết dịch sao nhưng nhất là âm thanh thì cảm giác không qua chỉnh sửa nhiều.

Rồi xong, tạm kết. Không biết mọi người có tò mò và đi xem Burning hay đọc Barn Burning ngay không. Nhưng warning là nó sẽ không như mọi người expect, chắc mỗi người sẽ cảm nhận khác nhau. Có một nghịch lý ở đây là lúc xem hay đọc lần đầu thì sẽ hơi thất vọng (nếu mọi người càng kỳ vọng nhiều) nhưng sự thất vọng đấy sẽ được lấp đầy khi câu chuyện sáng tỏ hoặc mọi người hiểu ra được ý nghĩa đằng sau.

Không dám nhận xét là phim hay và đáng xem đâu, nhưng thử rồi mới biết chứ nhở? À chưa kể xem vì có anh Hongsik với bà chị đóng dã man trong The Call, dù công bằng mà nói thì miếng diễn trong phim này chỉ đủ thôi, không quá xuất sắc. Mình thì lại thấy anh Porche đóng đạt hơn và đúng nhất với hình tượng nhân vật trong truyện. Thế thôi, viết nhiều lại mất ngủ vì nghĩ về cái plot này mất.

Ảnh: Still cut from movie

2 thoughts on “| Burning (Lee Chang Dong) và Barn Burning (Haruki Murakami) |

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s